با توجه به گسترش روز افزون منابع اطلاعاتی در حوزه های علوم پزشکی و لزوم دستیابی سریع و آسان متخصصان و محققان به این منابع٬ این پژوهش با هدف بررسی اطلاع یابی محققان مراکز تحقیقاتی علوم پزشکی تهران٬ به شناسایی اهداف و انگیزه ها٬ منابع و مجراهای کسب اطلاعات و مسائل و مشکلات محققان٬ با فرض اینکه بین رفتارهای اطلاع یابی با مدارک تحصیلی رابطه معنی دار وجود دارد٬ می پردازد. روش کار : این پژوهش به روش پیمایشی تحلیلی انجام شد. پرسشنامه های مربوطه بین ۱۹۸ نفر از محققان ۸ مرکز تحقیقاتی توزیع شد و به ۱۳۰ پرسشنامه پاسخ داده شد. همچنین چک لیستی برای بررسی امکانات اطلاع رسانی هر مرکز به صورت حضوری تکمیل گردید. پس از گردآوری داده ها و تلخیص و تنظیم آنها به کمک نرم افزار SPSS مشاهده شد که بیشترین فراوانی محققان ( ۸/۴۳٪ ) در انستیتو پاستور مشغول به کارند٬ ۳۹٪ آنان دارای رتبه علمی هیئت علمی هستند و ۳۲٪ دارای مدرک دکتری می باشند و بیشترین فراوانی ( ۲۳٪ ) آنان در علوم زیست شناسی فارغ التحصیل شده اند٬ ۴/۹۵٪ از این محققان٬ به انجام پروژه های تحقیقاتی می پردازند و ۵/۸۱٪ از آنان در سمینارها و کنفرانسها مقاله ارائه می کنند. انجام کارهای پژوهشی با میانگین ۲۸/۷ ٬ بالاترین انگیزه برای محققان در جستجوی اطلاعات محسوب می شود٬ پس از آن٬ روزآمد سازی اطلاعات با میانگین ۸۷/۶ و علاقه شخصی با میانگین امتیازات ۵۸/۶ اولویتهای بعدی را به خود اختصاص می دهند. در میان منابع اطلاعاتی رسمی مورد استفاده محققان٬ پایگاههای اطلاعاتی پیوسته بالاترین رتبه و پس از آن نشریات تخصصی چاپی الکترونیکی در رتبه های بعدی قرار دارند و در مورد منابع غیررسمی٬ مشاوره با متخصصان داخل مرکز و شرکت در سمینارها و کنفرانسها بالاترین رتبه را دارا هستند. ۹۰٪ از محققان برای دسترسی به منابع رسمی٬ از شبکه اینترنتی مرکز محل کار و ۷/۷۷٪ آنان به کتابخانه مرکز مراجعه می کنند. ۸۷٪ از افراد غالبا از پایگاه » MEDLINE/PubMed « استفاده می کنند. ۵/۸۶٪ از محققان٬ در بازیابی اطلاعات مورد نیاز خود با مشکل مواجه می شوند. ۸۶٪ » عدم دسترسی به منابع کافی در کتابخانه مرکز محل کار « ٬ ۷/۴۷٪ » عدم دسترسی به متخصصان اطلاع رسانی « و ۲/۳۶٪ افراد » عدم آشنایی با تکنولوژی های جدید اطلاعاتی « را از مشکلات خود در دستیابی به اطلاعات مورد نیاز می دانند. فرضیه پژوهش فقط در مورد رابطه بین مدرک تحصیلی و استفاده از نشریات تخصصی تایید شد. نتایج نشان می دهد از نظر منابع و مجراهای اطلاع یابی رسمی٬ بالاترین رتبه مربوط به پایگاههای اطلاعاتی پیوسته و شبکه اینترنتی بوده که نشان می دهد محققان گرایش فراوانی به سمت اینگونه منابع پیدا کرده اند. در مینه تولید اطلاعاتی علمی٬ ۵/۸۱٪ محققان این مراکز در سمینارها٬ ۲/۷۹٪ در نشریات داخلی و ۸/۵۳ در نشریات خارجی مقاله ارائه می کنند. این آمار نشان می دهد که محققان این مراکز٬ سهم قابل توجهی در تولید اطلاعات علوم پزشکی در داخل و خارج از کشور دارند و توجه به نیازها و نظرات آنان لازم به نظر می رسد. پیشنهادات این افراد در زمینه بهینه سازی خدمات اطلاع رسانی٬ عبارتند از ؛ ایجاد یک مرکز اطلاع رسانی جهت اشتراک نشریات و پایگاههای اطلاعاتی علوم پزشکی و سرویس دهی به کلیه مراکز٬ ایجاد دوره های آموزشی جهت آموزش استفاده از منابع و تکنولوژیهای اطلاعاتی به محققان٬ به کارگیری متخصصان اطلاع رسانی در مراکز و تخصیص بودجه مناسب جهت تجهیز کتابخانه های مراکز به منابع مورد نیاز.
بیشتر
